Eguzki-babesa urte osoan: zergatik behar du zure azalak neguan ere?
Eguzki-babesa ez da “udarako” produktu bat. Erradiazio ultramorea urte osoan iristen da azalera, nahiz eta intentsitatea, egunaren iraupena, hodeiak edo gure ohiturak aldatu. Horregatik, fotobabesak zentzu handiagoa du eguneroko neurri gisa ulertzen denean, benetako esposizio-mailara egokituta, eta ez hondartzako poltsan bakarrik agertzen den zerbait bezala.
Osasunaren Mundu Erakundeak gogorarazten du UV erradiazioa eguzkiaren altueraren, latitudearen, altitudeen, hodeien, ozonoaren eta ura, harea edo elurra bezalako gainazalen islaren araberakoa dela. Hodeiak egonda ere handia izan daitekeela ere adierazten du. [1]
Hotza egiteak ez du esan nahi erradiazio ultramorerik ez dagoenik
Tenperatura eta UV erradiazioa ez dira gauza bera. Egun fresko batek indize ultramore esanguratsua izan dezake, eta egun hodeitsu batek ez du automatikoki esan nahi esposiziorik ez dagoenik.
OMEk babes-neurriak gomendatzen ditu UV indizea 3koa edo handiagoa denean. Indize horrek aukera ematen du jokabidea benetako esposiziora egokitzeko: zenbat eta handiagoa izan, orduan eta handiagoa da azalean eta begietan kaltea eragiteko gaitasuna, eta orduan eta denbora gutxiago behar da kaltea agertzeko. [2]
Horregatik, “urteko egun guztietan” eguzki-babesa erabiltzeak ez du esan nahi esposizioa aldatzen dela alde batera uztea. Fotobabesa errutinan txertatzea eta urtarora, UV indizera, kanpoan emango duzun denborara eta agerian geratuko diren eremuetara egokitzea esan nahi du.
UVA eta UVB: ez dute gauza bera egiten
Lurraren gainazalera iristen den erradiazio ultramorea batez ere UVA izpiek eta, proportzio txikiagoan, UVB izpiek osatzen dute. Atmosferak ia UVC guztia eta UVBren zati handi bat xurgatzen ditu; UVAri, berriz, gutxiago eragiten dio. [3]
Biak dira garrantzitsuak. UVB erradiazioa oso lotuta dago eritemarekin eta eguzki-erredurekin. UVA sakonago sartzen da eta fotozahartzean eta azalaren kalte metatuan parte hartzen du. Horregatik, fotobabes egoki bat ez da SPF zenbakiaren arabera bakarrik baloratu behar: UVA eta UVB izpien aurkako espektro zabaleko babesa eskaini behar du. [4]
Zer esan nahi du benetan SPF 30 edo SPF 50 izateak?
SPFak, eguzki-babesaren faktoreak, batez ere UVB erradiazioaren aurkako babesa adierazten du baldintza estandarizatuetan. Ez da “eguzkitan egoteko orduen kontagailua”, eta ez du esan nahi pertsona batek 30ez edo 50ez biderkatu dezakeenik erre gabe eguzkitan egongo litzatekeen denbora.
American Academy of Dermatology erakundeak espektro zabaleko, urarekiko erresistentea den eta SPF 30 edo handiagoa duen fotobabesa erabiltzea gomendatzen du. Babes batek ere UVB erradiazioaren %100 blokeatzen ez duela gogorarazten du. [4]
Testuinguru jakin batzuetan (adibidez, orbanetarako joera duen azalean, tratamendu despigmentatzaileetan, argi bidezko prozeduretan edo esposizio bizian) zentzuzkoa izan daiteke SPF 50+ erabiltzea eta jarraibide zorrotzagoak izatea. Ekorekan irizpide hori aplikatzen dugu orbanen eta fotozahartzearen protokoloetan, non eguneroko fotobabesa tratamenduaren eta mantentzearen parte den. Ikusi orbanen eta pigmentazioaren tratamenduak.
Beharrezkoa al da kalean denbora gutxi emango badut?
Eguneroko esposizioa metatu egiten da. Lanera oinez joatea, terraza batean esertzea, gidatzea, txakurra ateratzea, kanpoan entrenatzea edo itsasotik gertu denbora ematea “eguzkia hartzea” ez bezalako egoerak dira, baina guztiek lagun dezakete esposizio metatua handitzen.
Horrek ez du esan nahi pertsona guztiek babes bera behar dutenik egoera guztietan. Irizpide arrazoizkoa da UV indizea, esposizioaren iraupena, fototipoa, aurrekariak eta azalak sentsibilitatea handitzen duten edo eguzkiaren kontrol zorrotza eskatzen duten tratamenduak jasotzen dituen ala ez aztertzea.
AADk azpimarratzen du azalak erradiazio ultramorea jasotzen duela kanpoan gauden bakoitzean, baita egun hodeitsuetan eta neguan ere. [5]
Kantitate txikiegiak benetako babesa aldatzen du
Akatsik ohikoenetako bat ez da SPF okerra aukeratzea, produktu gutxiegi aplikatzea baizik.
SPFa zehazteko saiakuntzak fotobabes-kantitate estandarizatu batekin egiten dira. Egunerokoan geruza oso mehea aplikatzen dugunean, lortutako babesa ontzian adierazitakoa baino txikiagoa izan daiteke.
AADk azal agerian guztian kantitate nahikoa aplikatzea eta kanpora irten aurretik egitea gomendatzen du. Aurpegirako erreferentzia praktiko bat proposatzen du, gutxi gorabehera bi hatzen luzeraren parekoa, aurpegia eta inguruko eremuak estaltzeko. Kanpoan zaudenean bi orduro berriro aplikatzea eta igeri egin edo izerditu ondoren berehala egitea ere gomendatzen du. [5]
“Urarekiko erresistentea” ez da “iragazgaitza”
Zarautz bezalako herri batean, itsasoa eta kanpoko kirola pertsona askoren errutinaren parte direnean, alde horrek garrantzia du.
Urarekiko erresistentea den babes batek denbora jakin batez mantentzen du babes-gaitasuna saiakuntza-baldintzetan; ez du esan nahi orduak uretan eman, eskuoihalarekin lehortu edo izerdi asko egin ondoren bere horretan jarraituko duenik. AADk gogorarazten du urarekiko erresistentzia normalean 40 edo 80 minuturako etiketatzen dela eta ondoren berriro aplikatu behar dela. [6]
Horregatik, surfa egiten baduzu, korrika egiten baduzu, entrenatzen baduzu edo kanpoan hainbat ordu ematen badituzu, fotobabesa ez da goizeko aplikazioarekin amaitzen.
Eguzki-babesak ez ditu gainerako neurriak ordezten
Beste akats arrunt bat fotobabesa esposizioa luzatzeko baimen gisa erabiltzea da.
OME argia da: eguzki-babesak neurri multzo baten parte izan behar du. Itzala bilatzea, azala estaltzen duen arropa, kapela eta betaurreko egokiak erabiltzea garrantzitsua da oraindik ere. Babesa estali ezin diren eremuetan aplikatzen da eta ez litzateke eguzkitan denbora gehiago emateko erabili behar. [1]
Fotobabesa eta fotozahartzea
Eguzki-erradiazioak ez ditu erredurak bakarrik eragiten. Esposizio metatuak azalaren zahartze goiztiarrean parte hartzen du: orbanak, uniformetasun-galera, testura-aldaketak eta euste-zuntzen alterazioa.
Horregatik, fotobabesa ere neurri koherenteenetako bat da adinaren aurkako edozein zaintza-estrategiatan. Ez du zentzu handirik peelingetan, tratamendu despigmentatzaileetan, erretinoideetan, antioxidatzaileetan edo aparatu bidezko tratamenduetan inbertitzeak, gero UV esposizioa alde batera uzten bada.
Ekorekan ikuspegi hori bereziki lantzen dugu fotozahartzearen, Cosmelan® eta orbanetarako beste tratamenduen protokoloetan; horietan, fotobabesa planaren parte da, ez aholku osagarria.
Zer babes aukeratu?
Ez dago mundu guztiarentzat egokia den fotobabes bakar perfekturik. Formularik onena babes egokia eskaintzen duena eta, gainera, zuzen eta etengabe erabil dezakezuna da.
Irizpide orokor gisa, bilatu:
- SPF 30 edo handiagoa;
- UVA/UVB espektro zabaleko babesa;
- urarekiko erresistentzia, kirola egiten baduzu, izerditzen baduzu edo itsasoan egongo bazara;
- zure azalarekin eta errutinarekin bat datorren testura;
- formula espezifikoa, orbanetarako joera, azal erreaktiboa, aknea edo bestelako beharrak badituzu.
Hiperpigmentazioa duten azal batzuetan, koloredun babesen eta burdin oxidoen bidez argi ikusgaiaren zati baten aurkako babes gehigarria lor daiteke; hori bereziki garrantzitsua da pigmentazio-alterazio jakin batzuetan. AADk aukera hori jasotzen du bere gomendioetan. [5]
Ekorekan egiten duguna
Ekorekan ez dugu fotobabes bat gomendatzen modan dagoelako edo testura erakargarria duelako. Formula profesionalak hautatzen ditugu adierazitako babesa, osaera, tolerantzia, testura eta egiten ari garen azal eta tratamenduekiko egokitasuna kontuan hartuta. Ez dugu marka oso baten eraginkortasuna frogatutzat jotzen haren produktu bat erabiltzeagatik.
Besteak beste, mesoestetic® eta Phyt’s® bezalako marka profesionalekin lan egiten dugu; dagoeneko gure kabinako protokoloen eta zentroan gomendatzen ditugun etxeko errutinen parte dira. Ezagutu nola lantzen dugun dermokosmetika Ekorekan.
Eta guretzat garrantzitsua den irizpide oso sinple bat dago: guk geuk ere erabiltzen ditugun produktuak dira. Horrek ez du produktuaren ebidentzia ordezten, ezta esperientzia pertsonala froga zientifiko bihurtzen ere; baina esan nahi du haien testurak, tolerantzia eta benetako errutina batean nola txertatzen diren ezagutzen ditugula gomendatu aurretik.
Zentroan eskuragarri ditugu zurekin hobekien egokitzen den fotobabesa aukera dezazun, SPF zenbakiagatik edo sareetako joera batengatik bakarrik itsu-itsuan erosi gabe.
Fotobabesik onena mantendu dezakezuna da
Errutina konplikatuegiek gutxi iraun ohi dute. Aldiz, goizero eguzki-babesa erabiltzea eta berraplikazioa benetako esposiziora egokitzea zentzuzko prebentzio-neurri erraza da.
Helburua ez da eguzkia saihestuz bizitzea, baizik eta zentzuz esposatzea: UV indizea ezagutzea, beharrezkoak ez diren esposizioak murriztea, azala dagokionean babestea eta eguzki-kaltea metagarria dela ulertzea.
Ez badakizu zer testura, SPF edo fotobabes mota egokitzen den zure azalera, Ekorekan zure errutinaren, esposizioaren eta egiten ari zaren tratamenduen arabera orienta zaitzakegu.
Iturriak eta erreferentziak
[1] Osasunaren Mundu Erakundea. Erradiazio ultramorea. Esposizioa aldatzen duten faktoreak eta babes-neurriak.
[2] Osasunaren Mundu Erakundea. The ultraviolet (UV) index.
[3] Osasunaren Mundu Erakundea. Ultraviolet radiation: overview.
[4] American Academy of Dermatology. How do I know if I’m using the right sunscreen?
[5] American Academy of Dermatology. How to apply sunscreen.
[6] American Academy of Dermatology. How to select a sunscreen.
Informazio dibulgatiboa. Fotobabesa esposiziora, fototipora, aurrekarietara eta egiten ari diren tratamenduetara egokitu behar da. Azaleko lesio susmagarrien edo orin-aldaketen aurrean, mediku-balorazioa dagokio.